به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه، حجت الاسلام والمسلمین محمد اعرافی شامگاه سه شنبه در موکب رسانهای مرکز رسانه و فضای مجازی حوزههای علمیه در قم، «تابآوری» را مفهومی فراتر از صبر معمولی دانست و گفت: تابآوری معنایش بالاتر از صبر و تحمل است؛ یعنی انسان بتواند بعد از تحمل ناگواریها، خود را بازسازی کند، زندگی را ادامه دهد، در جامعه نقشآفرینی کند و جامعه نیز به روال طبیعی خود بازگردد.
وی افزود: تابآوری اجتماعی در شرایط گوناگون اقلیمی، طبیعی و جنگی اهمیت ویژهای پیدا میکند؛ جاهایی که ناگواریها به سراغ انسانها میآید، باید سطح تابآوری اجتماعی جامعه بالا برود تا در برابر این فشارها فرو نریزد.
این استاد حوزه تأکید کرد: انسان از بعد مادی و انسانی، به گونهای خلق شده که میتواند در برابر مشکلات صبر و مقاومت داشته باشد؛ پرسش مهم این است که چگونه از نظر باطنی و معنوی بتواند به مرحلهای برسد که نه تنها سختیها را تحمل کند، بلکه کمر مشکلات را بشکند؟
* برتری الگوی اسلامی بر نظریههای بشری در کاهش آلام اجتماعی
امام جمعه موقت میبد با اشاره به تلاش اندیشمندان غیرمسلمان برای کاهش آلام اجتماعی گفت: در خارج از منظومه اسلام، دانشمندان و متفکران راهحلهایی برای کاهش دردها و ناگواریهای اجتماعی ارائه کردهاند، اما اسلام برای این بُعد تربیتی برنامههایی بس پختهتر و کارآمدتر دارد. صبر، تحمل و حلم از ابعاد مهم و کلیدی تربیت اسلامی برای شکستن ناگواریهاست.»
وی تصریح کرد: اسلام دارای یک برنامهریزی بسیار حسابشده برای مقابله با سختیهاست؛ برنامهای که به انسان کمک میکند، بعد از تحمل مصائب، تابآوری خود را بالا ببرد و به مسیر زندگی ادامه دهد. در منظومه اسلامی، ایستایی و انفعال جایی ندارد و انسان مسلمان نباید دچار توقف و یأس شود.
* مؤلفه نخست: فطرت انسان و زندگی در متن رنج
حجت الاسلام والمسلمین اعرافی نخستین بستر تابآوری در آموزههای قرآنی را «فطرت انسان» دانست و با استناد به آیه شریفه «لَقَد خَلَقْنَا الإِنْسانَ فِی کَبَدٍ» گفت: قرآن میفرماید ما انسان را در رنج و ناگواری آفریدیم. این حقیقت، یعنی قرار داشتن انسان در متن سختیها، خود یکی از مهمترین بسترها برای تابآوری اجتماعی است؛ انسان بر اساس فطرت خود میتواند در برابر مشکلات بایستد.
* عقل و تعلیم و تربیت؛ دومین ستون تابآوری اجتماعی
این استاد حوزه دومین بستر تابآوری انسان در نگاه قرآن را تعلیم و تربیت عنوان کرد و گفت: انسان، مخلوقی است برخوردار از عقل و تدبر؛ همین عقل و شعور و فطرت ممتاز سبب میشود در برابر مشکلات، ظرفیت تابآوری بالایی داشته باشد. اگر این ظرفیت با تعلیم و تربیت صحیح قرآنی و دینی همراه شود، میتواند جامعهای مقاوم و پویا بسازد.
* ایمان؛ نیروی درونی برای سازگاری با مصائب
حجت الاسلام والمسلمین اعرافی سومین پایه تابآوری را «ایمان» برشمرد و توضیح داد: ایمانی که در وجود انسان نهفته است، میتواند روح و جسم او را در برابر مشکلات بسیج کند. اگر ناگواریها و عذابهای دنیوی به سراغ انسان بیایند، ایمان به او کمک میکند خود را با شرایط وفق دهد و در برابر مصائب بایستد.
وی با اشاره به وعدههای الهی در قرآن افزود: این وعدهها برای مؤمنان است که ایمانشان به کمک آنها میآید تا خود را بسازند و در کوران مشکلات، صبر و تابآوری داشته باشند.
* صبر و صلاة؛ توصیه صریح قرآن برای عبور از سختیها
امام جمعه موقت میبد در ادامه به مفاهیم قرآن که هممعنا یا مرتبط با تابآوری اجتماعی هستند اشاره کرد و گفت: یکی از این مفاهیم، توصیه به صبر است. قرآن میفرماید « َاسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةِ وَإِنَّهَا لَکَبِیرَةٌ إِلَّا عَلَی الْخَاشِعِینَ» از صبر و نماز یاری بجویید، هرچند این کار جز برای خاشعان سنگین است.»
وی افزود: ایمان دو بال اصلی دارد؛ یکی صبر در مشکلات برای رسیدن به مراتب بالای معنوی و دیگری شکر در برابر نعمتهای الهی. جامعهای که این دو بال را داشته باشد، میتواند در سختیها استوار بماند.
حجت الاسلام والمسلمین اعرافی همچنین بر «تواصی به حق و تواصی به مغفرت» بهعنوان ساحتهای دیگر تقویت تابآوری جمعی تأکید کرد.
* توسل، عُسر و یُسر، رضا و تسلیم؛ مسیر رسیدن به نفس مطمئنه
امام جمعه موقت میبد، چهارمین بستر تابآوری را «طاقتآوری» بر پایه توسل دانست و گفت: اگر میخواهید تابآوری داشته باشید، به خدا و اهلبیت(ع) توسل بجویید و از آنها کمک بخواهید.
وی در ادامه به آموزه «عسر و یسر» بهعنوان پنجمین مؤلفه اشاره کرد و افزود: قرآن به ما میآموزد که همراه با سختی، آسایش است؛ خداوند در کنار دشواریهایی که در برابر انسان قرار میگیرد، نعمت و آسودگی قرار داده است. این نگاه، روح امید را در دل مؤمن زنده نگه میدارد.
حجت الاسلام والمسلمین اعرافی ششمین بستر را «رضا و تسلیم» معرفی کرد و با قرائت آیه «یَا أَیَّتُهَا النَّفْسُ الْمُطْمَئِنَّةُ، ارْجِعِی إِلَی رَبِّکِ رَاضِیَةً مَرْضِیَّةً، فَادْخُلِی فِی عِبَادِی، وَادْخُلِی جَنَّتِی» گفت: انسان میتواند به مقامی برسد که حتی در برابر حوادث سخت نیز آرام باشد؛ در اثر قرب الهی و رضا و تسلیم در برابر تقدیر خداوند، امور به ظاهر غیرممکن برای او ممکن میشود.
* آزمون الهی، جزا و پاداش و استعانت؛ مدرسه بزرگ تابآوری
حجت الاسلام والمسلمین اعرافی هفتمین آموزه قرآنی در این عرصه را «آزمایش الهی» دانست و با اشاره به آیه دوم سوره عنکبوت افزود: قرآن میفرماید: «أَحَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَهُمْ لَا یُفْتَنُونَ» آیا مردم پنداشتند همین که بگویند ایمان آوردیم، رها میشوند و آزمایش نمیگردند؟ این آیه تأکید میکند که ابتلا و امتحان، جزئی از مسیر ایمان و زمینهساز رشد تابآوری است.
وی «جزا و پاداش الهی» را هشتمین محور دانست و گفت: اراده الهی بر این است که در میان مؤمنان حقیقی، تابآوری اجتماعی شکل بگیرد؛ باور به جزا و پاداش و توکل بر خدا، انسان را در برابر مشکلات سرپا نگه میدارد.
امام جمعه موقت میبد نهمین بستر قرآنی را «استعانت از خداوند» برشمرد و افزود: انسان با طلب یاری از خداوند میتواند به آرامش و نصرت الهی دست یابد؛ این آرامش درونی، پایهای مهم برای افزایش تابآوری فردی و اجتماعی است.
* تابآوری در جنگ ترکیبی امروز؛ حضور در خیابان، عبادت و اطاعت از رهبر
حجتالاسلام والمسلمین اعرافی با اشاره به شرایط کنونی جهان و منطقه گفت: امروز درگیر جنگ ترکیبی رسانهای، نظامی و... هستیم. مردمی که در این خیابانها حضور پیدا میکنند، عملشان عبادت است؛ این حضور، واجب است، چون مبتنی بر فتوای مراجع معظم تقلید و رهبر انقلاب اسلامی است.
این استاد حوزه خاطرنشان کرد: امروز خیابان، تجلی حضور آگاهانه، مستقیم و سازمانیافته دینی ملتی است که مبعوث شده؛ همان وعدهای که امام شهیدمان داده بود که این ملت در برابر دشمن میایستد.
حجت الاسلام والمسلمین اعرافی با اشاره به عقبنشینی دشمنان در برابر اقتدار ایران اسلامی افزود: امروز دشمنی که روزی به دنبال نابودی جمهوری اسلامی بود، در موضوعاتی مانند بازگشایی تنگه هرمز، ناچار است از همه کشورها درخواست کمک کند. تنگه هرمز و نظارت فوقالعاده ایران اسلامی بر آن، سلاحی است فراتر از بسیاری از سلاحهای دیگر.
وی در پایان تأکید کرد: امید داریم در سایه اطاعت از ولیفقیه و استمرار تبعیت از رهبری، بتوانیم به قلههای رفیع انسانی، معنوی و تمدنی دست پیدا کنیم؛ این همان اوج تابآوری اجتماعی در مکتب قرآن است.
انتهای پیام/
نظر شما